?Paus koos voor verhoging soortelijk gewicht?

Hilversum (Van onze redactie) 11 december 2007 - De paus heeft met de benoeming van mgr. Wim Eijk tot aartsbisschop van Utrecht gekozen voor iemand die een proces van ?verkleining, maar intensivering? in de kerkprovincie kan begeleiden, denkt Ed Arons, hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad. De Nijmeegse kerkhistoricus Peter Nissen vindt de keuze van de paus daarentegen minder positief. Hij is zelfs geschrokken van de benoeming. Nissen vindt het jammer dat hij ?geen charismatische figuur is?.

Goede sfeer
?Rome heeft gekozen voor iemand die in acht jaar allerlei zaken in Groningen-Leeuwarden goed heeft geregeld en op orde gebracht?, zegt Ed Arons van het Katholiek Nieuwsblad. De hoofdredacteur was tijdens een recent bezoek onder de indruk van de goede sfeer in het bisdom.

Verhoging soortelijk gewicht
Bij de benoeming heeft volgens Arons de hoop meegespeeld dat Eijk die opbouw en nadruk op gezamenlijkheid ook zal weten te bewerkstelligen in de kerkprovincie. Hij voorziet een ?verkleining maar intensivering?. ?Een verhoging van soortelijk gewicht, overeenkomstig de visie van Joseph Ratzinger.?

Groningen voorloper
Het bisdom Groningen-Leeuwarden zou wel eens voorloper kunnen blijken, denkt Arons. Ondanks dat de katholieken daar een minderheid vormen, zitten de kerken er op zondag voller. Ook zijn er veel vrijwilligers en relatief veel jongeren die volgend jaar naar de Wereldjongerendagen in Sydney gaan.

Debat
?Eijk is iemand die helder denkt en communiceert?, vindt Arons. Hij hoopt daarom dat de nieuwe aartsbisschop vaker dan tot op heden het debat zal aangaan. ?Hij heeft al wel regelmatig gepubliceerd over medisch-ethische kwesties, maar die publicaties zijn weinig opgepikt.?

COC
Eijk is niet alleen helder als docent, maar ook als communicator, vindt Arons. ?In een kwestie over homoseksuelen heeft hij zelf contact opgenomen met het COC. Ze werden het niet met elkaar eens. Maar kennelijk was het toch afdoende, want de onrust werd gesust.? Ook wijst hij erop dat Eijk onder supervisie van Dr. Heleen Dupuis promoveerde op een proefschrift over euthanasie, hoewel hij met haar van mening verschilde.

Docent van Eijk op Rolduc
Rector Jan Hendriks van het Haarlemse grootseminarie De Tiltenberg was korte tijd docent van Eijk op het Roermondse priesteropleiding Rolduc. Ook hij benadrukt dat Eijk dingen heel helder uiteen kan zetten. ?En dat niet alleen als docent. Hij kan zeer duidelijk spreken en met een kwinkslag en een grapje een breed gehoor vinden.?

Wetenschappelijke statuur
Cor Mennen is docent kerkelijk recht aan het Sint-Janscentrum in Den Bosch, waar ook Eijk vanaf 1990 doceerde. Hij is blij met de benoeming. ?Het is een man met wetenschappelijke statuur, zowel in Nederland als daarbuiten. Op het moeilijke terrein van de moraaltheologie is hij expert. Volgens mij is hij in staat om hét gezicht van katholiek Nederland te worden.?

Nissen geschrokken
De Nijmeegse kerkhistoricus Peter Nissen ?schrok? toen hij de benoeming vernam. ?Ofschoon het wel in het patroon van de benoemingen van Benedictus_XVI past. De paus benoemt aartsbisschoppen die academisch geschoold zijn, die hij persoonlijk kent en die rechtzinnig in de leer zijn en niet bang zijn om die publiekelijk te verdedigen.?

Geen charismatisch figuur
Toch is Nissen geschrokken. ?Omdat het een keuze is voor confrontatie en niet zozeer voor dialoog. Eijk is een man die het standpunt van de ander zal aanhoren en er pas in tweede instantie op zal reageren. Hij geeft er dan weinig blijk van dat hij begrip heeft voor het standpunt van de ander. Ik vind het ook jammer dat hij geen charismatische figuur is. Een aartsbisschop moet begeesteren en de taal van de tijd spreken. Maar helaas, Eijk is geen Danneels-achtig type en zo iemand hadden we in Nederland hard nodig.?

Formeler geworden
Terug naar Arons. Hij vindt dat Eijk sterk scoort op helderheid. Maar hij vindt het wel jammer dat Eijk sinds zijn bisschopswijding ?formeler? is geworden. ?Ik hoop dat deze nieuwe benoeming dat proces niet versterkt, maar dat hij als aartsbisschop juist meer zichzelf zal durven zijn. Iemand die zichzelf is en wellicht af en toe een fout maakt, krijgt uiteindelijk meer gezag dan een formeel iemand. Authenticiteit is belangrijk in deze functie.?

Bekwame leek
Arons raadt Eijk aan een bekwame leek naast zich te plaatsen om hem bij te staan bij de financiële zaken van het aartsbisdom dat op de rand van het faillissement verkeert. ?Dan kan hij zich in zijn nieuwe rol snel op externe taken gaan richten, op een manier die passend is voor een kleiner wordende kerk.?