Muskens: overlijden Jan Wolkers persoonlijk verlies

Hilversum (van onze redactie) 20 oktober 2007 - Mgr. Tiny Muskens beschouwt het overlijden van Jan Wolkers als 'een persoonlijk verlies'. Dat zei de bisschop van Breda vandaag tegen RKK-verslaggever Gerard Klaasen. "Ik vind het jammer dat hij er niet meer is. Hij was een zeer attractieve figuur", aldus Muskens, die de gisteren overleden schrijver prees om zijn "oprechtheid en authenticiteit".

Vriendschap
Het is een schoolvoorbeeld van Nederlandse verdraagzaamheid: de vriendschap tussen de atheïstische, ex-gereformeerde, vrijzinnige en Hollandse kunstenaar Jan Wolkers en de oergodsdienstige, rechtzinnig katholieke, Brabantse bisschop Tiny Muskens. Diverse malen schonken zij elkaar exemplaren van hun zelfgeschreven boeken en plachten elkaar aan te spreken met amice. Muskens ontving ooit een schilderij van Wolkers. "Daar ben ik erg trots op", zei de bisschop vandaag, staande voor de Wolkers in zijn Bredase residentie.

'Tussen hemel en aarde' op Texel
Wolkers en Muskens troffen elkaar voor het eerst in 1999 op Texel. Het KRO-tv-programma Tussen hemel en aarde, waarin Wolkers centraal stond, had op diens verzoek Muskens naar het eiland laten overkomen. "Daarna ben ik hem nog eens in Texel wezen opzoeken", zegt Muskens.

Profetische allure
"Wat ik nooit meer zal vergeten dat hij in december 2002 de moeite had genomen twee dagen helemaal vanuit Texel naar Middelburg te reizen om er op mijn verzoek voor 200 pastores en dominees te spreken over de Statenbijbel", zegt de bisschop, die Wolkers bewonderde om 'zijn profetische allures'.

Open voor het bovenmenselijke
Muskens zal Wolkers ook blijven herinneren als een 'geweldige natuurliefhebber'. "Hij gaf me op Texel een rondleiding in zijn tuin, die er op het eerste gezicht als een bende vol onkruid uitzag. Maar dan wees hij op het wonder van een vlindertje of een insect en dan keek je met hele andere ogen naar die tuin. Daaruit bleek dat hij openstond voor het bovenmenselijke, dus ook voor God."

Muskens als paus
Wolkers op zijn beurt had veel waardering voor Muskens. Bij de gelegenheid in Middelburg had Wolkers tegen hem gezegd: "Als u paus wordt, worden we met z'n allen katholiek." In Studio KRO Magazine van 2 maart 2005 zei hij: "Ik heb er verschrikkelijk veel waardering voor hoe iemand als Muskens in God gelooft en ernaar leeft. Dat zou nog eens een bewijs kunnen zijn dat er zoiets als een God bestaat, dat Hij de mens inspireert."

Schuimspaan van de tijd
Muskens zegt nagenoeg alle werken van Wolkers te hebben gelezen. Op de vraag of hij te vergelijken is met Hermans en Reve zegt hij: "Ik vind Wolkers veel aantrekkelijker." De bisschop toont trots een exemplaar van Wolkers' essaybundel De schuimspaan van de tijd, waarin de schrijver als opdracht schreef: Voor Martinus Muskens, in liefderijke vriendschap en vriendschappelijke bewondering.



Alle foto's: Gerard Klaasen/KRO