Plasterk door collegaminister voor jezuïet 'uitgescholden'

Hilversum (van onze redactie) 23 september 2007 - Minister Ronald Plasterk van OCW is onlangs door een protestantse collegaminister voor 'jezuïet' uitgemaakt. Hij had het kabinet erop gewezen dat een bepaald besluit ook anders geïnterpreteerd kon worden. 'Jezuïet', was de reactie van de collega. Dat zegt Plasterk vanavond in Kruispunt Radio. Hij grapt dat je agenten tegenwoordig niet meer mag uitschelden voor homo, maar ministers kennelijk wel voor jezuïet.

Minaretten en neogotische torenspitsen
Plasterk gaf gisteren in Rotterdam het startsein voor de expositie over de katholieke architect Pierre Cuypers (1827-1921). In zijn toespraak vergeleek de cultuurminister de huidige angst voor de islamisering van Nederland met de 19e-eeuwse angst voor de 'verroomsing' van ons land. Van Cuypers werd gezegd dat hij het aangezicht van Nederland zou hebben willen 'verroomsen'. De minister ziet een duidelijke parallel tussen klachten over hoge minaretten en de toenmalige irritatie bij niet-katholieken over de forse toename van neogotische kerktorens in het Nederlandse landschap.


Plasterk (links) en bisschop Van Luyn (rechts) op de Cuypers-expositie (foto: Mieke Lamers/RKK)

Jezuïeten met een hart
In Kruispunt Radio zegt de atheïstische minister dat hij zijn katholieke vorming heeft genoten bij de 'jezuïeten met een hart'. Plasterk doelde op het college van de Paters van het Heilig Hart in Den Haag. "Zij waren van de Societé du Sacré Coeur de Jésus, SCJ dus. De jezuïeten hebben SJ [Sociëteit van Jezus] achter hun naam staan, vandaar dat onze paters zeiden: wij zijn jezuïeten met een hart."

Jezuïet als scheldwoord
Jezuïeten zijn leden van de door Sint Ignatius van Loyola (1491-1556) gestichte Sociëteit van Jezus, een religieuze orde in de Rooms-Katholieke Kerk. Door hun radicale engagement en missioneringsijver wisten de jezuïeten op veel plaatsen in de wereld door te dringen tot het milieu van machthebbers. Ook verwierven ze faam door hun onderwijsinstituten voor de elite. Door hun dominante positie werden ze vaak gewantrouwd. Dat is de verklaring voor het feit dat 'jezuïet' ook een scheldwoord is geworden. Volgens het Nederlands woordenboek Van Dale kan 'jezuïet' betekenen: iemand met geheime bedoelingen, sluwe indringer of intrigant. 'Jezuïtisme' slaat volgens Van Dale onder meer ook op 'dubbelhartigheid'. Een jezuïtische manier van denken kenmerkt zich door de kunst om een ingewikkelde morele problematiek te omzeilen.


Neogotisch beeld van St. Franciscus_van_Assisi (foto: Mieke Lamers/RKK)