Ruim ton subsidie voor behoud bisdomarchief Roermond

Hilversum (Van onze redactie) 30 augustus 2007 ? Het bisdom Roermond krijgt ruim 100.000 euro subsidie van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen voor het behoud van het historisch archief van het bisdom.

Inktvraat
Het gaat om de archieven van het eerste bisdom Roermond (1559-1801), die met het subsidiegeld op microfilm gezet, gedigitaliseerd en geconserveerd kunnen worden. Dit is nodig omdat een deel van het archief door verzuring en inktvraat verloren dreigt te gaan.

Uniek in Nederland
De archieven van het eerste bisdom Roermond omvatten 75 strekkende meter. Van de in 1559 opgerichte bisdommen waarvan de bisschopszetel was gelegen binnen de grenzen van het huidige Nederland, kon alleen het bisdom Roermond zich handhaven tot 1801 (concordaat tussen Napoleon en de paus). De overige bisdommen hielden door de reformatie vroegtijdig op te bestaan: de Utrechtse kerkprovincie in 1592 en Den Bosch in 1648. Hierdoor is het bisdomarchief van Roermond uniek in Nederland en derhalve van nationaal belang.

Rijksarchief
De archieven zijn al in 1970 in bewaring gegeven aan het toenmalig Rijksarchief in Limburg te Maastricht, thans Regionaal Historisch Centrum Limburg (RHCL). Een werkgroep heeft afgelopen voorjaar onderzocht hoe behoud, toegankelijkheid en publieksbereik van deze archieven verbeterd kunnen worden.

Subsidie
De subsidie die het bisdom krijgt via Metamorfoze, het nationaal programma voor conservering van papieren erfgoed dat gefinancierd wordt door het Ministerie van OCW, is bestemd voor het deelproject Behoud. Hiermee kan ruim 20 strekkende meter archief worden geconserveerd en gedigitaliseerd. Het gaat om registers met bestuurshandelingen van de bisschop (1665-1794), de verslagen van de kerkvisitaties (1666-1799), de rolregisters van het officialaat (1569-1766), de bijbehorende procesdossiers (1569-1797) en de huwelijksdispensaties (1614-1801). De subsidie dekt 70% van de totale projectkosten. De resterende 30% komt voor rekening van het bisdom en het RHCL, maar door inzet van eigen menskracht zullen er nauwelijks extra uitgaven nodig zijn.

Digitale gebruikerskopie
Met de subsidie worden het papieren erfgoed op een andere drager overgezet door middel van hoogwaardige microfilming. Ten behoeve van de toegankelijkheid wordt van deze microfilms vervolgens een digitale gebruikerskopie gemaakt, waardoor de archieven straks ook via internet te raadplegen zijn. Door middel van ontzuring en behandeling van inktvraat wordt tevens voorzien in het behoud van het originele materiaal.

Restauratie
Na afronding van diverse voorbereidende werkzaamheden, worden de archieven overgebracht naar een restauratieatelier in het Gelderse Beekbergen, waar ezelsoren worden uitgevouwen, schimmelresten en vuil worden verwijderd en stukken die te kwetsbaar zijn om te verfilmen eerst worden verstevigd en aangevezeld. Vervolgens worden de archieven bij een gespecialiseerd bedrijf in Lisse gemicrofilmd en gedigitaliseerd om daarna, opnieuw in Beekbergen, een behandeling te ondergaan tegen verzuring en inktvraat. Eind 2008 worden de archieven terugverwacht in Maastricht.

Publieksbereik
Dit najaar start tevens het deelproject Toegankelijkheid dat bestaat uit de volledige herinventarisatie van de archieven, resulterend in een klassieke beschrijvende inventaris. Dit project wordt uitgevoerd door het RHCL. In het verlengde hiervan zijn ook plannen ontwikkeld voor het verder verbeteren van het publieksbereik, door het op internet plaatsen van documenten en het vertalen van sommige archiefgedeelten.