WebTV: Askruisje

21 februari 2007

Aswoensdag
Aswoensdag is de eerste dag van de veertigdagentijd. Op deze dag ontvangt de gelovige in de Mis het zogeheten ?askruisje?. De priester zet met as op het voorhoofd van de gelovige een kruisje, ten teken dat hij een tijd van bezinning, bekering en boete ingaat. Aswoensdag is een verplichte vastendag.

Stof
Terwijl de priester het askruisje zet, zegt hij doorgaans tegen iedere gelovige afzonderlijk: 'Gedenk, mens, dat je stof bent en tot stof zult wederkeren'. Deze tekst is gebaseerd op het ?doodvonnis? dat God na de zondeval over de mensheid uitsprak (Genesis 3,19). Soms gebruikt de priester een andere formule: 'Bekeer u en leef volgens het Evangelie'. Deze formule is minder gangbaar, maar ook zeer toepasselijk.

Openbare boete
De huidige Aswoensdag-praktijk is een verkorte versie van de asbestrooiing die in de vroege Middeleeuwen openbare zondaars ten deel viel. Zondaars die volgens kerkelijk recht of kerkelijk gebruik een openbare boetedoening was opgelegd, werden op Aswoensdag tijdens een indrukwekkende plechtigheid met gewijde as bestrooid. Daarna werden zij door de priester naar de deur geleid en de kerk uit gestuurd, zoals de eerste mensen vanwege zijn zonde uit het paradijs werden verdreven. Tot Witte_Donderdag werd de boetelingen de toegang tot de kerk en deelname aan de eucharistie ontzegd. In de 11e eeuw raakte de openbare boetedoening in onbruik. Voortaan werden op aswoensdag alle gelovigen met as bekruist, vanuit de gedachte dat alle mensen zondigen ten opzichte van God en hun naasten.

Vergankelijkheid en zuiverheid
Dat op aswoensdag een kruisje met as gezet wordt, is goed te verklaren. As herinnert namelijk aan de vergankelijkheid van ons leven. Daarnaast is as ook door het vuur gezuiverd: een beeld voor de zuivering van de zonden die Christus door zijn dood heeft bewerkstelligd.