Voor rust moet je niet naar klooster gaan
Hilversum (ANP) 15 december 2006 - Monnik zijn is een nooit eindigende bergtocht, waarbij je telkens weer hoge toppen, diepe dalen, grote stiltes en verrassende vergezichten tegenkomt. Dat zegt de in Indonesië geboren broeder Alfons in het boek Goudzoekers. Alfons, eens een liefhebber van bergbeklimmen, is een van de trappisten in de abdij Koningshoeven in Berkel-Enschot, die ter gelegenheid van het 125-jarig bestaan van hun klooster in het boek aan het woord komen. Andere trappisten zeggen in andere bewoordingen hetzelfde als Alfons.
Geen rustig bestaan
De uit België afkomstige broeder Korneel erkent dat mensen niet in een orde moeten intreden om rust te vinden. ?Wij hebben het druk en dat is een gevaar. Dit is geen rustig bestaan. Je moet je rust echt willen bewaren'', zegt Korneel, die tot begin dit jaar abt van Koningshoeven was.
Jongeren
Onder zijn leiding kwamen grote veranderingen tot stand. Korneel besloot de abdij aantrekkelijker voor jongeren te maken. Ouderen verhuisden naar Sparrendaal in Vught, omdat hun verzorging de andere monniken te weinig tijd liet voor hun gebedsleven. Bovendien liet Korneel de imposante abdij aanpassen aan de kleiner wordende communiteit. Zo werd in 1994 een kapel in gebruik genomen, zodat de broeders niet altijd van de grote kerk gebruik hoefden te maken.
Monniken
De maatregelen hadden succes. Jongeren kregen weer interesse om in de abdij in te treden. Sinds de jaren negentig is het aantal monniken licht toegenomen tot twintig, onder wie de 21-jarige broeder Franciscus. Dat is echter nog altijd veel minder dan de ongeveer 150 broeders die de uit Helmond afkomstige broeder Robertus (86) bij zijn intrede in 1940 in het kloostercomplex aantrof.
Concentratiekampen
De hoogbejaarde monnik, die 35 jaar in Afrika werkte en nu in Vught woont, maakte mee hoe de Duitsers in 1942 drie kloosterlingen van joodse afkomst weghaalden. Het betrof drie broers. De bezetters pakten op 2 augustus van dat jaar alle katholieken en kloosterlingen van joodse afkomst op als strafmaatregel voor het protest van de Nederlandse bisschoppen tegen de deportatie van Nederlandse joden naar de concentratiekampen.
Bierbrouwerij
Abt Korneel voerde nog een belangrijke verandering door. De bierbrouwerij Koningshoeven, de belangrijkste inkomstenbron van de monniken, werd een zelfstandige dochter van Bavaria. De abt was tot de conclusie gekomen dat een monnik niet in de wieg is gelegd om directeur te zijn van een moderne brouwerij. ?Je moet ook van marketing en distributie verstand hebben.'' Een kleine meerderheid binnen het internationale tappistenbestuur stemde in met de samenwerking, maar een minderheid bleef ertegen ageren. Na een moeizaam proces kreeg Koningshoeven toestemming de naam 'trappistenbier' te blijven voeren. De vlag ging uit op het poortgebouw.
Bos bloemen
Sinds begin dit jaar is de Limburger broeder Bernardus (40) abt van Koningshoeven. Hij ziet het als belangrijkste taak de gemeenschap te bewaren ondanks de verschillen tussen de monniken. Bernardus beschouwt de communiteit als een fleurige bos bloemen, waarin af en toe moet worden ingegrepen, omdat er een nieuwe bloem tussen gezet moet worden. De ene monnik is meer een kluizenaar en de ander is meer gericht op het samenzijn met anderen. Het is Bernardus' voortdurende taak iedereen zijn eigenheid te gunnen.
Trappisten
De trappisten, officieel cisterciënzers van de strenge onderhouding, behoren tot de beschouwende religieuze ordes. Zij komen voort uit de cisterciënzer orde, die enkele benedictijnen in 1098 in het Franse Citeaux stichtten.
Anticlericale wetgeving
De abdij in Berkel-Enschot ontstond begin 1881, toen een groep monniken uit Noord-Frankrijk voor de anticlericale wetgeving in hun land naar Nederland vluchtten en hun intrek namen in drie hoeven, die eens eigendom waren geweest van koning Willem II (1840-1849). Dat toevluchtsoord werd een blijvende gemeenschap van monniken, doordat Nederlanders zich aansloten.
Heidegrond
Omdat de schrale Brabantse grond de monniken onvoldoende opleverde, stichtten zij in 1884 de brouwerij De Schaapskooi. Bovendien ontgonnen de monniken de heidegronden bij Koningshoeven tot weiland en vruchtbare akkers.
