Breuk binnen anglicaanse wereldkerk lijkt onafwendbaar

Hilversum (KerkNet/Daily_Telegraph/Van onze redactie) 28 juni 2006 ? In een gisteren gepubliceerde blauwdruk van de toekomst van de anglicaanse wereldkerk, houdt aartsbisschop Rowan Williams van Canterbury er ernstig rekening mee dat een breuk binnen de Anglicaanse Gemeenschap van Kerken onvermijdelijk is. Hij oppert de mogelijkheid dat lidkerken die zich niet langer kunnen vinden in de traditionele kerkleer rond kwesties als homoseksualiteit geassocieerde leden worden.

Vrouwelijke bisschop
Aartsbisschop Williams publiceert zijn in een overdenking vervatte toekomstvisie vlak na de conventie van de Episcopaalse Kerk in de Verenigde Staten. De conventie koos niet alleen een vrouwelijke bisschop tot voorzitter - een primeur in de geschiedenis van de anglicaanse kerk in de VS -  maar weigerde ook gevolg te geven aan de aanbevelingen van het Windsor-rapport, dat was opgesteld om een breuk binnen de anglicaanse wereldgemeenschap te vermijden.

Homobisschoppen
Lidkerken kregen van de conventie wel de aanbeveling geen homobisschoppen meer te wijden, maar vooral Afrikaanse anglicaanse kerkleiders - onder leiding van de Nigeriaanse aartsbisschop Akinola - noemden die aanbeveling ontoereikend.

Gemarginaliseerd
Akinola schreef namens de Afrikaanse kerkleiders kort na de conventie een brief waarin hij schrijft alleen maar te kunnen vaststellen dat de aanbevelingen van het Windsor-rapport niet werden opgevolgd. De kerkleiders spreken in de brief ook hun steun en sympathie uit voor individuele gelovigen en gemeenschappen die zich 'gemarginaliseerd' voelen in de episcopaalse kerk.

Geduld is op
Volgens de Britse krant The Daily Telegraph is het de eerste keer dat de anglicaanse aartsbisschop Williams zo uitgesproken zijn standpunt duidelijk maakt in het debat binnen de anglicaanse gemeenschap. Tussen de regels door maakt hij vooral duidelijk dat zijn geduld op is met de liberale Amerikaanse anglicaanse zusterkerk, die de officiële leer verwerpt maar tegelijk lid wil blijven van de anglicaanse wereldgemeenschap.

Tweesporenbeleid
De aartsbisschop presenteert in zijn overdenking plannen voor een tweesporenbeleid, met kerken die de officiële leer volgen als kiesgerechtigde leden. Zij die afwijken van die leer zouden in de toekomst de status van geassocieerde leden krijgen.

Geassocieerde leden
De status van geassocieerde leden is te vergelijken met het statuut dat de methodistische kerk nu al bij de Church of England heeft. De maatregel zou wel impliceren dat hervormingsgezinde anglicaanse kerken niet langer stemrecht hebben. Ze zouden dan nog slechts waarnemers kunnen sturen naar bijeenkomsten als de Lambeth Conferentie, de vergadering van anglicaanse aartsbisschoppen uit de hele wereld.

Feitelijke breuk
Volgens The Daily Telegraph betekenen de plannen een feitelijke breuk, die het equivalent is van een schisma. Het enige verschil is dat liberale kerkprovincies niet uit de anglicaanse gemeenschap gestoten worden.

Beginstadium
De plannen voor een anglicaanse kerk met twee snelheden bevinden zich slechts in een beginstadium. Toch bestaat er een reële kans dat die volgend jaar worden goedgekeurd tijdens de Lambeth Conferentie.

Stemgerechtigd
Naar verwachting beslist de komende vergadering van anglicaanse aartsbisschoppen of de Amerikaanse episcopaalse kerk nog als stemgerechtigd lid kan deelnemen aan de Lambeth Conferentie van het jaar daarna. Ook de anglicaanse kerk in Canada wacht wellicht eenzelfde toekomst.

Autonomie
Waarschijnlijk worden de plannen van de aartsbisschop van Canterbury tijdens de Lambeth Conferentie aan de anglicaanse wereldgemeenschap worden voorgelegd. De Amerikaanse episcopaalse kerk en de anglicaanse kerk in Canada staan dan voor de keuze of ze hun autonomie willen opgeven of het risico willen lopen nog verder geïsoleerd te raken.