Vrijwilligerswerk lijdt onder leegloop kerken

Hilversum (ANP) 13 april 2006 - Het voortbestaan van tal van vrijwilligersorganisaties staat op de tocht door het snel teruglopende kerkbezoek in Nederland. Dat stelden de Nijmeegse sociologen prof. dr. N. de Graaf en drs. S. Ruiter gisteren bij hun onderzoekspresentatie. Zij onderzochten gegevens van 117.000 mensen uit 53 landen.

Geen animo voor onbetaald werk
Niet alleen komen vele liefdadigheidsorganisaties in gevaar, ook milieugroeperingen, politieke partijen, clubs en beroepsverenigingen zullen volgens de onderzoekers door de voortschrijdende ontkerkelijking te maken krijgen met een tekort aan mensen die onbetaald werk willen verrichten.

Kerkelijk sociaal netwerk krimpt
Kerkgemeenschappen zijn de belangrijkste leverancier van vrijwilligers, zei Ruiter gisteren. Cruciaal voor het aantrekken van nieuwe vrijwilligers blijkt dat mensen worden gevraagd binnen eigen kring. Naarmate minder mensen actief zijn in een christelijke of niet-christelijke geloofsgemeenschap, droogt het reservoir aan nieuwe medewerkers voor een niet-betaalde organisatie ook sneller op. Het sociale netwerk binnen de kerk wordt namelijk steeds kleiner.

Nederland sterke vrijwilligerstraditie
De onderzoekers stellen dat Nederland samen met de VS, Canada en de Scandinavische landen een sterke traditie heeft op het gebied van vrijwilligerswerk. Dat heeft veel te maken met de christelijke achtergrond van die landen. Nederland scoort internationaal gezien nog steeds hoog in aantallen vrijwilligers.

Vrijwilligers ?sterven uit?
?Uit de VS kwamen echter al langer berichten dat het steeds moeilijker werd om vrijwilligers te vinden. In Nederland bleef het lange tijd stabiel. Maar nu is gebleken dat dat komt omdat mensen tot op zeer hoge leeftijd actief zijn gebleven. Nu deze senioren gaan wegvallen, blijkt het probleem ook hier snel te groeien. Want er is veel te weinig aanwas van actieve jongeren, die immers massaal de kerk verlaten'', zegt Ruiter.

Jongeren motiveren
De Nijmeegse sociologen zijn gestart met een internationaal vervolgonderzoek naar de motivatie voor vrijwilligerswerk onder jongeren. Voorlopige resultaten wijzen uit dat opgroeien met religieuze waarden en normen tot meer belangstelling leidt. ?Gerichte wervingscampagnes werken tot nu toe in elk geval onvoldoende. Misschien helpt het om te benadrukken dat vrijwilligerswerk goed staat op je cv?, aldus Ruiter, die zelf overigens ook geen vrijwilligerswerk doet, zo moet hij bekennen.